[an error occurred while processing this directive] [an error occurred while processing this directive] [an error occurred while processing this directive] [an error occurred while processing this directive]

Pyeslər

 

 

GÖRÜŞ
Yeddinci şəkil



Səma - Əsrlər boyu mənə həsrətlə, həsədlə baxırdın, İnsan! Müharibə illərində sənin gözlərində nifrət, hiddət, lənət gördüm. (Şəhərin səs-küyü, tramvay, maşın səsləri. Qəfildən hava təhlükəsi siqnalı eşidilir). Bu müdhiş səslər eşidilən kimi adamlar qaçışırdı. Onlar məndən - Səmadan qaçıb yerin altında gizlənirdi. (Bomba partlayışı). Sonra yerin üstünə çıxanda evlərini, ocaqlarını, şəhərlərini yerlə-yeksan görürdülər.
Uşaq ağlayır - Ana, ay ana, gəl elə yerə gedək ki, orda göy olmasın.
Səma - Bu sözlər məni sarsıtmışdı. Axı körpə diliylə deyilən bu sözlər neçə-neçə yaşlı adamın da qəlbindən gəlirdi. Mən insanların düşməni olmuşdum. Həyatın, torpağın qənimi kəsilmişdim. Bircə Xirosimanın sakinləri məndən razı idilər. Dünyada amansız dava gedirdi. Yaponiyanın başqa şəhərlərinə od-alov yağırdı. Lakin Xirosimanın göyləri neçə ay idi tər-təmizdi. Şəhərə bir güllə, bir mərmi belə düşməmişdi. Xirosimalılar sevinirdilər.
İnsan - Nə biləydilər ki, Amerika komandanlığı bu şəhərin aqibətini belə dəhşətli edəcək? Amerikanlar bu şəhərə bomba yağdırmağı qadağan etmişdilər çünki
Amerika generalı - Deməli, vəzifəniz aydındır. Biz Xirosimaya bir güllə belə atmamışıq. Sizin təyyarənizdən, mayor İzerli, ilk bomba atılacaq. Biz bu tək bombanın təsir gücünü təyin etmək istəyirik. Xirosima bizim sınaq meydanımızdır, çınki bu bomba sizin bildiyiniz köhnə bombalardan deyildir, mayor. Bu, yeni dövrün silahıdır. Bəşəriyyət tarixində yeni bir dövr açılır və bu dövrü açmaq şərəfi sizə nəsib olub, mayor Klod İzerli. Siz və sizin ekipajınız tapşırığı yerinə yetirib geri qayıdan dəqiqədən tarixi şəxsiyyətlər və Birləşmiş Ştatların iftixarı, milli qəhrəmanları olacaqsınız. "Enoli Gey" hazırdır, mayor. Hədəfiniz Xirosima, Naqasaki və Kokuru şəhərləridir. Bu tarixi uçuşda sizə uğurlar olsun, mayor. Sualınız yoxdur ki?
Klod İzerli - Cənab general, bircə sualım var. Təyyarə nə üçün "Enoli Gey" adlanır?
General (sentimental əda ilə) - Mayor, Enoli Gey mənim anamın adıdır. Mən bu tarixi təyyarəyə onun adını vermişəm ki, anam da tarixə düşsün. Mən anamı hədsiz sevirəm. O da məni çox istəyir. Mənə "dəcəl Conum" deyir.
İnsan (istehza ilə) - Dəcəl Conun əmriylə 1945-ci il avqustun 6-da atom bombalı "Enoli Gey" təyyarəsi havaya qalxdı və Xirosima istiqamətində uçdu. Təyyarənin ekipajı dörd nəfər amerikalı gənc idi. Bunlar adi hərbi adamlar idi. Sadədil oğlanlardı. Özlərini zəhmətə salıb düşünməklə araları yoxdu. Verilən əmri danışıqsız icra etməyə hazırdılar. Onların nə edəcəkləri haqqında heç ağıllı-başlı təsəvvürləri də yox idi.
Cek - Ey, Bob, düzünü de, sən heç bilirsənmi ki, biz bu gün nə edəcəyik?
Bob - Niyə bilmirəm? Neçə ildir uçuruq, bomba atırıq. Bu gün də elə.
Cek - Xeyr, əzizim, bugünkü işimiz adi tapşırıq deyil. Yoxsa bütün bu həngamə nəyə lazım idi? Görmürdün, general özü bizi yola salırdı. Özü də lap axır dəqiqəyəcən uçuşun vaxtını, istiqamətini sirr kimi saxlayırdılar. Ey, mayor İzerli, bəlkə bizim nə edəcəyimizi siz bilirsiniz?
İzerli - Əlbəttə, bilirəm.
Bob - Onda, bizə də deyin, yoxsa Cekin lap bağrı çatlayır, ha, ha ha
İzerli - Xeyr. Mən hərbi sirri açdığıma görə güllələnmək istəmirəm.
Cek - Boşlayın, mayor, mən, deyəsən, özüm də bilirəm məsələ nə yerdədir. Məncə, bizim bu bombamız adi bombalardan deyil. O saqqallı alimlər ki, vardı, o gün gəlmişdilər ha, onlar nə isə təzə bir şey düzəldiblər, hə?
İzerli (gülür) - Deyəsən, tapmısan.
Cek - Mayor, düzünü deyin, axır vaxtlar hamı atomdan-zaddan danışır. Bu o məsələ deyil ki?
İzerli - Özüdür ki, var, Cek. Diqqət! Yaponiyanın üzərindəyik.
Bob - Biz hazırıq!
İzerli - Hədəfimiz Xirosima, Naqasaki və Kokuru şəhərləridir.
Cek - Kokuru şəhərinin üzərində bulud var. Hədəf görünmür.
İnsan - Sən buludlarınla Kokurunu ölümdən qorudun, xilas etdin, Səma.
Səma - Ancaq Xirosimayla Naqasakini gizlədə bilmədim.
İzerli - Xirosimanın üstü açıqdır. Hədəf lap aydın görünür. İndi biz tarixdə ilk atom bombasını atacağıq. Sən hazırsanmı, Bob?
Bob - Bomba qiyamətdir, mayor.
İzerli - Hədəfi görürsünüzmü?
Bob - Bəli.
İzerli - Qara eynəkləri taxın.
Bob - Oldu.
İzerli - Düz hədəfə doğru uçuruq. Diqqət! Bombanı buraxın. Aha! Aha! O, düz 40 saniyədən sonra partlayacaq!
Sükut. Təyyarənin uğultusu və güclü saat tıqqıltısı. Saniyələr keçir. Birdən dəhşətli partlayış səsi.
Cek - Bu nədir belə?
İzerli - Aman allah, biz nə etdik? Bütöv bir şəhər yerlə-yeksan oldu! Bu şəhərin 200 min əhalisi vardı. Mən heç təsəvvür edə bilməzdim ki, bu belə dəhşətli şeydir!
Səma - Mən belə işıq görməmişdim. Bu işıq min günəşin işığından güclü idi. Xirosimadan qalxan nəhəng atom göbələyi nəfəsimi zəhərlədi. Məndən torpağa ölüm yağışları yağmağa başladı. Küləklərimin zəhərli nəfəsi insanları şikəst etdi.

Musiqi fonunda.